تفاوت اگزما، پسوریازیس و درماتیت تماسی
ممکن است در یک روز عادی، هنگام استراحت یا خروج از خانه، ناگهان با خارش آزاردهندهای مواجه شوید؛ همراه با لکههای قرمز روی پوست.
این علائم میتوانند نشانهای از مشکلاتی مانند اگزما یا پسوریازیس باشند.
اختلالات پوستی مانند اگزما، پسوریازیس و درماتیت تماسی، شاید در ظاهر علائمی مشابه داشته باشند؛ از جمله التهاب، خارش یا خشکی پوست.
اما از دیدگاه علمی، منشأ، روند بیماری و راهکارهای درمانی آنها کاملاً متفاوت است.
اگزما (Atopic Dermatitis) : پوست تحریکپذیر و واکنشگرا
اگزما یا درماتیت آتوپیک، نوعی بیماری التهابی مزمن پوستی است که معمولاً با خارش شدید، خشکی، قرمزی و گاهی تاولهای خفیف ظاهر میشود.
اگزما بیشتر در افرادی با زمینههای آلرژیک، آسم یا سابقه خانوادگی حساسیتهای پوستی دیده میشود.
اختلال در سد دفاعی پوست باعث میشود پوست رطوبت خود را از دست بدهد و نسبت به عوامل محیطی مثل صابون، مواد شوینده یا حتی تغییرات آب و هوا واکنش نشان دهد.
استرس، تغییرات فصلی و مواد حساسیتزا از عوامل تشدیدکنندهی اگزما هستند.
پسوریازیس (Psoriasis) : التهاب خودایمنی و چرخهی سریع سلولهای پوستی
پسوریازیس یک بیماری خودایمنی مزمن است که باعث میشود سلولهای پوست با سرعتی غیرطبیعی تکثیر شوند.
در نتیجه، تجمع این سلولها لایههای ضخیم، نقرهای و پوستهپوسته روی پوست ایجاد میکند.
برخلاف اگزما، پسوریازیس معمولاً با خارش کمتر و درد، ترکخوردگی و گاهی خونریزی همراه است.
از نظر محل درگیری، پسوریازیس معمولاً آرنج، زانو، پوست سر و پشت را هدف قرار میدهد و در بسیاری از بیماران الگوی مشخصی دارد.
این بیماری میتواند با استرس، عفونتها یا مصرف برخی داروها شعلهور شود.
خبر خوب این است که با مراقبت منظم و استفاده از محصولات مناسب، میتوان علائم پسوریازیس را تا حد زیادی کنترل کرد.
معرفی محصولات متامد برای مدیریت علائم پسوریازیس
مجموعهی داریو درمان آرا دو محصول تخصصی برای پوستهای مبتلا به پسوریازیس ارائه کرده که بر پایه ترکیبات علمی، ایمن و اثربخش طراحی شدهاند:
- کرم التیام بخش پسوریازیس و پوست خشک متامد
این کرم با ترکیبات ضد التهاب و ترمیمکننده، به بازسازی سد دفاعی پوست کمک میکند و خارش و خشکی مزمن را کاهش میدهد.
با استفاده منظم، ظاهر پوست بهبود یافته و از بروز مجدد ضایعات جلوگیری میشود. - شامپو پسوریازیس مناسب پوست سر خشک و حساس متامد
مناسب برای کسانیست که پسوریازیس پوست سر یا نواحی وسیع بدن دارند.
این شامپو با تنظیم چربی پوست و پاکسازی ملایم، خارش و پوستهریزی را کاهش داده و تعادل طبیعی پوست را بازمیگرداند.
استفاده از این محصولات در کنار مشاوره تخصصی میتواند بخش مؤثری از روتین درمانی بیماران مبتلا به پسوریازیس باشد.
اگزما در برابر پسوریازیس
اگر دچار راش پوستی خشک و خارشدار شدهاید، احتمالاً این سوال را دارید که آیا مشکل شما اگزماست یا پسوریازیس.
این دو وضعیت شباهتهای زیادی دارند:
- هر دو به سیستم ایمنی بدن مربوط میشوند (اما هیچکدام دقیقاً بیماری خودایمنی محسوب نمیشوند).
- هر دو در خانوادهها سابقه دارند.
- هر دو میتوانند با استرس و عوامل دیگر تشدید شوند.
به همین دلیل تشخیص آنها از هم دشوار است. اما تفاوتهای کلیدی وجود دارد.
اگزما علت مشخصی ندارد، اما در برخی افراد به دلیل یک جهش ژنتیکی است که باعث میشود پوست آنها نتواند رطوبت را حفظ کرده و از خود محافظت کند.
در کودکان، اگزما معمولاً به صورت بثورات خشک و پوستهپوسته ظاهر میشود.
این راش در کودکان با پوست روشن معمولاً قرمز است و در کودکان با پوست تیره، خاکستری. در بزرگسالان، راش ممکن است ضخیمتر، زبرتر و چرممانند شود و تیرهتر به نظر برسد.
هر دو گروه ممکن است دچار نواحی ملتهب با ترشح مایع شفاف شوند که سپس خشک شده و به شکل دلمه در میآیند.
اگزما معمولاً خارش بیشتری نسبت به پسوریازیس دارد و شیوع بیشتری هم دارد؛ چهار برابر بیشتر از پسوریازیس.
در پسوریازیس، نواحیای از پوست سلولهایی تولید میکنند که خیلی سریع رشد میکنند.
این سلولها روی هم انباشته شده و پوستههایی خشک و ضخیم تشکیل میدهند.
این پوستهها معمولاً واضحتر از اگزما هستند و به رنگ نقرهای، سفید یا قرمز دیده میشوند.
پوست مبتلا معمولاً دردناک یا خارشدار است. به دلیل انباشته شدن سلولها، راش معمولاً ضخیمتر، برجستهتر و ملتهبتر از اگزما است.
برای آشنایی با بهترین روشها و راهکارهای علمی در ترمیم پوست بسیار خشک، پیشنهاد میکنیم مقاله راهکارهای ترمیم پوست بسیار خشک را مطالعه کنید.
درماتیت تماسی (Contact Dermatitis) : واکنش پوستی به تماس با مواد محرک
درماتیت تماسی نوعی التهاب پوستی است که مستقیماً در اثر تماس با یک ماده خاص ایجاد میشود.
این ماده میتواند محرک باشد (مثل شویندههای قوی، فلزات یا عطرها) یا آلرژن (مانند نیکل یا لاتکس).
علائم درماتیت تماسی معمولاً بهصورت موضعی، شامل قرمزی، سوزش، خارش و در برخی موارد تاول یا زخمهای سطحی بروز میکند.
برخلاف اگزما و پسوریازیس که زمینهای مزمن دارند، درماتیت تماسی در صورت شناسایی و حذف عامل محرک، کاملاً قابلکنترل و حتی قابلدرمان است.
عوامل تحریککننده
هر دو بیماری ممکن است به صورت دورهای عود کنند.
به این دورهها فلرآپ گفته میشود.
ممکن است ماهها یا سالها بین فلرآپها فاصله باشد.
محرکهای اگزما
- صابونها
- مواد شوینده
- مواد ضدعفونیکننده
- بنزین
- تربانتین
- آلرژنها: گرد و غبار، حیوانات خانگی، گردهها، کپک، برخی غذاها
- عفونتها
- استرس
- تعریق
- گرما و رطوبت
- تغییرات هورمونی
- برخی داروها (مانند پسورالن، اینترفرون، لیتیوم)
- برخی بیماریها (مانند HIV و پارکینسون)
محرکهای پسوریازیس
- استرس و عفونت
- آسیبهای پوستی مانند آفتابسوختگی و خراش
- مصرف سیگار یا قرار گرفتن در معرض دود آن
- آبوهوای سرد و خشک
- الکل
- برخی داروها (لیتیوم، داروهای فشار خون، داروهای ضد مالاریا)
- قطع ناگهانی کورتونها
سن شروع بیماری
- اگزما: معمولاً در نوزادی یا کودکی شروع میشود و اغلب با رشد کودک بهبود مییابد.
در بزرگسالی کمتر دیده میشود و اگر بروز کند، ممکن است با بیماریهایی مانند مشکلات تیروئید، تغییرات هورمونی یا استرس مرتبط باشد. - پسوریازیس: اغلب بین سنین ۱۵ تا ۳۵ سالگی ظاهر میشود، اما میتواند در هر سنی بروز کند.
پسوریازیس معمولاً مزمن است، اگرچه ممکن است فلرآپها متناوب باشند.
بیماریهای مرتبط با اگزما و پسوریازیس
-
بیماریهای مرتبط با اگزما
- HIV
- آکنه
- روزاسه
- پارکینسون
- صرع
- الکلیسم
- افسردگی
- اختلالات تغذیهای
- سابقه سکته یا حمله قلبی
- همچنین با آلرژی به بادامزمینی در کودکان مرتبط است
-
بیماریهای مرتبط با پسوریازیس
- آرتریت پسوریاتیک
- بیماری قلبی
- سندرم متابولیک
- چاقی
- فشار خون بالا
- کلسترول بالا
- دیابت
- اضطراب و افسردگی
- بیماریهای التهابی روده
- سرطان
- بیماری کلیوی
- آپنه خواب
- بیماری انسدادی مزمن ریوی
- التهاب چشم (یووئیت)
- بیماری کبد
چگونه تفاوت این بیماریها را تشخیص دهیم؟
| ویژگی | اگزما | پسوریازیس | درماتیت تماسی |
| نوع بیماری | التهابی مزمن (غیرواگیر) | خودایمنی مزمن | التهابی غیرمزمن (واکنشی) |
| علائم رایج | خارش، خشکی، تاول | پوسته ضخیم، درد، ترک | قرمزی، سوزش، خارش موضعی |
| محل بروز معمول | چینها، پشت زانو، آرنج | آرنج، زانو، پوست سر | هر ناحیهای که با ماده تماس داشته |
| عامل تحریک | آلرژی، ژنتیک، استرس | استرس، عفونت، داروها | تماس مستقیم با ماده محرک |
| درمانپذیری | قابل کنترل با روتین مراقبتی | قابل کنترل، غیرقابل درمان کامل | معمولاً با حذف عامل، درمان میشود |
جمعبندی
درک تفاوتهای این سه بیماری پوستی نهتنها به شما کمک میکند انتخابهای درمانی هوشمندانهتری داشته باشید، بلکه باعث کاهش نگرانیها و بهبود کیفیت زندگی خواهد شد.
فراموش نکنید که در کنار مشاوره با متخصص پوست، استفاده از محصولات تخصصی و علمی مثل محصولات متامد میتواند گامی مؤثر در مسیر کنترل بیماریهای مزمن پوستی باشد.
اگر شما یا یکی از عزیزانتان با مشکلاتی مثل خشکی شدید، خارش یا پوستهریزی مواجه هستید، وقت آن است که به پوست خود توجه بیشتری نشان دهید.
گاهی یک انتخاب ساده، مثل استفاده از یک کرم یا شامپوی تخصصی، میتواند آغاز یک تحول بزرگ در سلامت پوست باشد.
پرسشهای رایج
-
چطور بفهمم اگزما دارم یا پسوریازیس؟
به محل بثورات، ظاهر آنها و سن خودتان توجه کنید.
اگزما معمولاً نواحی چیندار مانند پشت زانو را درگیر میکند و خارش بیشتری دارد، در حالی که پسوریازیس معمولاً ضایعات ضخیمتر و پوستهدار ایجاد میکند و در سنین بزرگسالی شایعتر است.
-
علائم اصلی پسوریازیس چیست؟
ضایعات ضخیم، خشک، همراه با التهاب، درد یا خارش.
-
آیا میتوان اگزما یا درماتیت را در خانه درمان کرد؟
درمانی قطعی ندارد، اما بسیاری از کودکان با رشد بهبود مییابند.
تغییر سبک زندگی و استفاده از کرمهای موضعی کمککننده است، اما در موارد شدید به داروهای تجویزی نیاز است.
